Wpisy - strona 3
Wycieczka po Śląsku Cieszyńskim i okolicach. Bielsko-Biała - Cieszyn - Żywiec
W połowie listopada 2024 roku wybraliśmy się na nieoczywistą wycieczkę w Beskidy Zachodnie, konkretnie w okolice Śląska Cieszyńskiego. W jej harmonogramie znalazł się czas na górskie spacery, zwiedzanie miast i muzeów, odkrywanie dobrego jedzenia i zachwycanie się widokami. Tę wycieczkę planowałam bardzo długo i miałam obawy, czy będzie na niej co oglądać. Bo, umówmy się, Bielsko-Biała, Cieszyn czy Żywiec to nie są pozycje z list top 10 miast do zwiedzenia w Polsce. Dlaczego więc wybrałam ten kierunek? Bo chciałam zrozumieć ten region, to trudne pogranicze uwikłane w europejską politykę, odstające trochę od Polski, choć z drugiej strony nadzwyczaj polskie – biorąc pod uwagę historyczną przynależność tych terenów. I nie zawiodłam się. Dzięki muzeom i zabytkom, zbliżyłam się do uchwycenia klimatu Śląska Cieszyńskiego. A przy okazji odkryłam nowe pasmo górskie (Beskidy Morawsko-Śląskie), nowy region kulturowy (Kysuce) i kilka dobrych restauracji.
Czytaj dalej →
Obrazki z podróży po Beskidzie Śląskim
W tym odcinku przedstawiam moje subiektywne obrazki z Beskidu Śląskiego. Opowiadam o tym, co mnie zaintrygowało i zainspirowało, kiedy przygotowywałam się do wycieczki po tym paśmie. Znajdziecie tu trochę informacji o historii śląskiej góralszczyzny, początkach i rozwoju turystyki w Beskidzie Śląskim i na pogranicznych Kysucach. Poruszam też zagmatwaną kwestię regionalizacji Beskidu Śląskiego, który przed 1968 sięgał dużo dalej niż teraz.
Czytaj dalej →
Górskie trendsetterki. Jak kobiety w XIX wieku promowały turystykę
Kobiety miały dużo do powiedzenia jeśli chodzi o rozwój turystyki górskiej w naszym kraju. Nie tylko po górach chodziły, ale też brały udział w formowaniu się zwyczajów i zachowań, które znamy do dziś. Sam fakt, że pierwsze polskie przewodniki po Karkonoszach i Tatrach napisały kobiety, świadczy o tym, jak ważny był żeński głos w kwestii popularyzacji turystyki i konkretnych górskich pasm. Odcinek składa się z dwóch części. W każdej z nich omawiam jeden ze wspomnianych pierwszych górskich przewodników. Wpisuję je we współczesny im kontekst. Szukam też pewnych schematów turystycznych zachowań, które omawiane książki przemycają. I zdradzę Wam tu od razu, że z perspektywy kobiecej motywem przewodnim chodzenia po górach jest... przyjemność ;)
Czytaj dalej →
O szlakach turystycznych
Zastanawiacie się czasem, idąc górskim szlakiem, skąd on się wziął? Dlaczego prowadzi akurat tak a nie inaczej i kto go stworzył? W tym odcinku opowiem Wam o historii znakowania oraz prowadzenia pierwszych turystycznych dróg w polskich górach. Dowiecie się trochę o początkach zorganizowanej turystyki zarówno w Karpatach, jak i Sudetach. Do tematu podeszłam holistycznie, chcąc Wam pokazać, jak odrębne przed wojną systemy szlakowe zostały scalone przez PTTK do dzisiejszej formy.
Czytaj dalej →
O turystyce na ziemi kłodzkiej
Ziemia kłodzka to sudecki region górski o wielu obliczach, od wieków oferujący turystom przyjemności uzdrowiskowe, piękne górskie widoki oraz nietuzinkowe atrakcje i zabytki - sakralne, postindustrialne czy geologiczne. W tym odcinku nie tylko opowiem Wam o historii turystyki na ziemii kłodzkiej. Zaproponuję Wam także ciekawe miejsca do odwiedzenia w tym regionie.
Czytaj dalej →
Rzuć wszystko i wyjedź w Bieszczady. Geneza
To jak dziś postrzegamy Bieszczady nie wzięło się znikąd. Przypisywana im dzikość, pierwotność, wolność i przygoda są pokłosiem trudnej i złożonej historii tego regionu, szczególnie w czasie II wojny światowej i w pierwszych dekadach po niej. W tym odcinku postanowiłam rozprawić się ze znanym powiedzeniem “Rzuć wszystko i wyjedź w Bieszczady”, rozłożyć go na czynniki pierwsze i pokazać Wam, dlaczego widzimy w Bieszczadach idealne miejsce ucieczki.
Czytaj dalej →
Wspólnota ludzi gór. O górskich festiwalach
Kiedy góry stają się pasją, warto jest znaleźć miejsce, w którym można dzielić się nią z innymi. Takim miejscem są festiwale górskie, które wyewoluowały z przeglądów filmów górskich na całym świecie. W Polsce jedną z najważniejszych tego typu imprez jest Festiwal Górski im. Andrzeja Zawady w Lądku-Zdroju i właśnie 29. edycja tego wydarzenia natchnęła mnie do opracowania odcinka wyjaśniającego historię górskich festiwali i opowiadającego o tym, jak wyglądały początki lądeckiego święta ludzi gór.
Czytaj dalej →
O alpejskiej turystyce i luksusowych grand hotelach
Alpy były najważniejszymi górami dla rozwoju turystyki górskiej. W XIX wieku były tam już nie tylko szlaki i schroniska, ale nawet kolejki, pamiątki i hotele na szczytach. Wisienką na torcie uprzystępniania gór były natomiast wznoszone w trudno dostępnych miejscach grand hotele - enklawy przepychu zarezerwowane dla najznamienitszych gości. W odcinku opowiadam o alpejskiej turystyce luksusowej oraz ogólnie o tym, jak wędrowano po Alpach na przełomie XIX i XX wieku.
Czytaj dalej →
Śnieżka i XVII-wieczne „daleko jeszcze?”. Wrażenia pierwszych karkonoskich turystów
Turystyka w Karkonoszach zaczęła się wcześnie, bo już w XVI wieku. Chodzono wtedy głównie na Śnieżkę, a na podstawie wpisów z ksiąg pamiątkowych można zapoznać się z wrażeniami najstarszych karkonoskich turystów. Byli oni wyjątkowo marudni, a chodzili w góry m.in. żeby spotkać legendarnego Rubezala. Istotnym miejscem dla rozwoju ruchu turystycznego w Karkonoszach były Cieplice, a konkretnie cieplickie uzdrowisko, do którego zjeżdżali ważni goście z całego świata.
Czytaj dalej →
Taternictwo i świadoma turystyka. Rozmowa ze Zbigniewem Piotrowiczem część II
W drugiej części rozmowy poruszamy ze Zbigniewem Piotrowiczem nieco kontrowersyjne tematy podziałów w społeczności miłośników gór. Zastanawiamy się, jak znajomość historii i kultury odwiedzanych regionów górskich wpływa na ich zwiedzanie. Mojego gościa pytałam też o jego prywatne doświadczenia taternickie.
Czytaj dalej →
Turystyczne wspomnienia lat 70. i 80. Rozmowa ze Zbigniewem Piotrowiczem część I
Ten odcinek Górskich Historii powstał w sytuacji wyjątkowej. W Górach Złotych, u stóp Cierniaka spotkałam się z człowiekiem gór, Zbigniewem Piotrowiczem. Sam siebie nazywa entuzjastą, według książkowych biogramów jest taternikiem i publicystą, ja dodałabym od siebie sformułowanie „gawędziarz”. Miałam okazję spytać Zbyszka o jego książki, o wspomnienia z górskich wędrówek i wspinaczek. Szczególnie tych z czasów młodości. Zapraszam do posłuchania opowieści "z pierwszej ręki" o anarchistycznej turystyce chatkowej, wspólnotowym wymiarze PRL-owskich rajdów i surrealistycznych akcentach życia „pokolenia turystów” lat 70. i 80.
Czytaj dalej →
Co dawniej jedzono na tatrzańskich szlakach
Prowiant - rzecz prozaiczna, codzienna, ponadczasowa. Mogłoby się wydawać, że mało interesująca. Okazuje się jednak, że przyglądając się XIX-wiecznym zwyczajom związanym z popasem w górach, możemy dowiedzieć się wiele zarówno o turystyce, jak i o turystach tamtych czasów. W odcinku na podstawie kilku cytatów z literatury górskiej opowiadam o tym, co jedzono, co pito, ale też w jaki sposób organizowano przerwy na posiłek w Tatrach. Były to sytuacje nadzwyczajne z punktu widzenia współczesnego górołaza, bo kto obecnie pomyślałby o gotowaniu herbaty w samowarze pod Zawratem?
Czytaj dalej →