historia turystyki górskiej
30 wpisów z tym tagiem
Przewodnicy górscy
Kim byli dawni przewodnicy górscy, skąd wziął się ten zawód i dlaczego przez lata stał się czymś znacznie więcej niż tylko prowadzeniem po szlakach? W tym odcinku podcastu Górskie Historie rozmawiamy z historykiem Grzegorzem Zajączkowskim o początkach przewodnictwa górskiego w Sudetach i Tatrach, zaglądając także w stronę Alp, by zobaczyć, jak te tradycje rozwijały się w Europie.
Czytaj dalej →
Wojna o Beskidy
Dlaczego Beskid Śląski i Żywiecki wyglądają dziś inaczej niż choćby Gorce czy Beskid Sądecki? Skąd wzięły się tam pierwsze szlaki i schroniska - i dlaczego często ich twórcami byli… Niemcy?
Czytaj dalej →
Szare eminencje turystyki górskiej
Czy dzisiejszy krajobraz polskich gór – z wieżami widokowymi, wytyczonymi szlakami, leśnymi drogami i punktami widokowymi – to wyłącznie dzieło natury i współczesnej turystyki? A może w dużej mierze zawdzięczamy go dawnym rodom arystokratycznym?
Czytaj dalej →
O pierwszej polskiej organizacji turystycznej, która zmieniła sposób myślenia o górach.
W najnowszym odcinku razem z historykiem Grzegorzem Zajączkowskim (@belfer_na_szlaku) cofamy się do XIX-wiecznej Galicji, żeby przyjrzeć się narodzinom Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego – pierwszej polskiej organizacji turystycznej. Rozmawiamy o tym, dlaczego w ogóle powstało, w jakiej sytuacji politycznej znajdowali się wtedy Polacy pod zaborem austriackim i jaką rolę odegrała względna autonomia Galicji. Zastanawiamy się, czy PTT było tylko „towarzystwem od chodzenia po górach”, czy może czymś znacznie więcej – projektem kulturowym i patriotycznym. Bo przecież w czasach bez własnego państwa wszystko miało znaczenie: edukacja, krajoznawstwo, nauka, ochrona przyrody, budowanie tożsamości.
Czytaj dalej →
Porozmawiajmy o... Początki turystyki w Karkonoszach
Pierwsi „prawdziwi" turyści w Karkonoszach Czy pierwszymi turystami w Karkonoszach byli kuracjusze z Cieplic, którzy z nudów ruszali w góry między kąpielami? A może Michał Radziwiłł, wjeżdżający na Śnieżkę konno? W tym odcinku rozmawiamy o początkach turystyki w Karkonoszach: o paniach wnoszonych w lektykach, śmiertelnych wypadkach, pasterzach dorabiających na goszczeniu wędrowców i o kaplicy na Śnieżce, od której wszystko się zaczęło.
Czytaj dalej →
Porozmawiajmy o… Pierwsi turyści w Sudetach
„Porozmawiajmy o…” to nowy cykl podcastu Górskie Historie. Moim gościem jest Grzegorz Zajączkowski – historyk, teolog, przodownik turystyki górskiej PTTK i znawca górskich ciekawostek. W kolejnych odcinkach rozmawiamy o historii turystyki górskiej w Sudetach, Tatrach i Beskidach: o pierwszych wędrowcach, dawnych szlakach i schroniskach oraz o motywacjach, które pchały ludzi w góry na długo przed epoką masowej turystyki. Pokazujemy, że chodzenie po górach to coś więcej niż zdobywanie szczytów.
Czytaj dalej →
Turyści w Tatrach dawniej i dziś. Część 2: Romantycy w outdoorze
W tym odcinku zobaczymy jak wyglądało wędrowanie po Tatrach w pierwszej połowie XIX wieku: jak radzono sobie z pogodą, jak łatwo można było zabłądzić i jakie inne błędy popełniano zarówno dawniej, jak i dziś. Opowiem Wam o zapomnianych zwyczajach, o krynolinach plączących się w kosówce, o kąpielach w górskich stawach i o nocowaniu w pustych szałasach. Przyjrzymy się temu, co w tatrzańskiej turystyce naprawdę się zmieniło, a co — mimo upływu dwóch stuleci — pozostało zaskakująco znajome.
Czytaj dalej →
Turyści w Tatrach dawniej i dziś
Zawsze fascynowało mnie, że w Tatrach patrzymy dziś na te same granie, które oglądali turyści 200 lat temu. Ale czy ich doświadczenie faktycznie było podobne do naszego? W tym odcinku zaglądam do relacji z pierwszej połowy XIX wieku i sprawdzam, jak wyglądała wyprawa do Morskiego Oka, zanim zbudowano szlaki i schroniska i położono asfalt. Opowiem Wam o romantycznych uniesieniach dawnych podróżników, o wyboistych przejazdach góralskimi wózkami, noclegach w pustych szałasach i o tratwach sunących po czarnej toni jeziora. Zastanówmy się razem, jak zmieniła się tatrzańska turystyka.
Czytaj dalej →
Ślady na Ślęży. Poganie, zbójnicy i masowa turystyka
Ślęża to góra o wielu twarzach, skrywająca w sobie rozmaite ludzkie historie. Już przed tysiącami lat była górą kultową, to tu czczono Słońce, odprawiano Sobótki. Później jej szczyt stał się miejscem waśni między poganami a chrześcijanami. A obecnie widzimy go jako cel masowej turystyki W międzyczasie na szczycie stał zamek, trzy kościoły, kamienne rzeźby i dwa schroniska. Ślęża interesowała wiele osób. Może Ciebie zainteresuje jej wyjątkowa i złożona historia. Posłuchaj i poznaj Ślężę (na nowo).
Czytaj dalej →
O pierwszych “turystach” w Tatrach
Czy wyobrażacie sobie Tatry bez szlaków, schronisk i tłumów turystów? Zamiast tego – dzikie góry pełne pasterzy, zbójników i poszukiwaczy skarbów? Cofnijmy się w czasie do XVIII wieku, kiedy w Tatry zapuszczali się pierwsi śmiałkowie – naukowcy, którzy chcieli zrozumieć te góry i rozwiać mity o ich niebotycznej wysokości. Skąd się wzięli? Dlaczego wchodzili na szczyty, które wówczas uchodziły za niebezpieczne i przeklęte? I kto pierwszy zdobył najwyższy tatrzański szczyt? W tym odcinku poznacie kulisy tych pionierskich wypraw.
Czytaj dalej →
Czy sudecka turystyka “wyszła” z uzdrowisk? Duszniki-Zdrój i Szczawno-Zdrój w XIX wieku
Sudety mają swój specyficzny krajobraz kulturowy. Słyną z ciekawych punktów widokowych i wież, z romantycznych ruin, dostępnych ścieżek i... zdrojów. Jest ich aż 11 - Szczawno, Duszniki, Cieplice, Świeradów, Lądek i kilka innych. Obecnie renoma uzdrowisk jest już nieco mniejsza niż w XIX wieku. Kojarzą nam się z turnusami sanatoryjnymi. A co jeśli Wam powiem, że do powstania sudeckich szlaków przyczyniły się właśnie kuracje leczniczą wodą prowadzone w tych uzdrowiskach? Przecież to właśnie te miejscowości często wykorzystujemy jako dobrą bazę wypadową w góry! Nie bez powodu... ;) W tym odcinku dzielę się z Wami moimi badaniami na temat wpływu ruchu kuracyjnego na turystykę górską w Sudetach. Przyglądam się szczególnie dwóm miejscowościom (Duszniki, Szczawno) i rozwiniętej wokół nich bazie szlaków.
Czytaj dalej →
Czy masz kwalifikacje do chodzenia po górach?
W tym odcinku zastanowimy się, jakie cechy posiadałby turysta idealny, gdyby istniał. Opowiem Wam, czym jest turystyka kwalifikowana - zarówno w ujęciu historycznym, jak i współczesnym. Do przygotowania tego odcinka przeprowadziłam szereg rozmów z turystami, przewodnikami, przodownikami i znakarzami. Na ich podstawie opracowałam studium mające zarysować "z grubsza", jaka turystyka jest uznawana za "wyższą" i jak na ten wyższy poziom można się wspiąć.
Czytaj dalej →